एजेन्सी
वासिंगटन, २१ माघ
अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओबामाले अमेरिकी व्यापारका लागि चीनले आफ्नो बाजार खोल्ने निश्चित गर्न चीनको व्यापार र मुद्रामाथि कडाइ गर्ने बताएका छन् ।
डेमोक्र्याटिक पार्टर्ीी सिनेटरहरूसँगको एक बैठकमा राष्ट्रपति ओबामाले व्यापार सम्झौताअर्न्तर्गत कायम हुने भएकाले चीन र अन्य राष्ट्रमाथि अमेरिकाले दबाब कायम
गरिराख्ने बताए ।
'अमेरिकी डलरको तुलनामा आफ्नो मुद्रालाई कृत्रिम रूपमा अवमूल्यन गरेर अनावश्यक फाइदा नलेओस् भन्नका लागि विदेशी मुद्रा विनिमयमाथि पनि निगरानी गरिनेछ,' उनले भने ।
'हामीले अन्तर्रर्ााट्रय रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्ने अर्को विषय भनेको मुद्रा दर हो । हाम्रो उत्पादनको मूल्यमा कृत्रिम रूपमा मुद्रास्पिmति गरिएको छ भने उनीहरूको उत्पादनको मूल्यमा अपस्पिmति गरिएको छ,' उनले थपे ।
केही समययता, अमेरिका र चीनबीच तनाव बढिरहेको छ । ताइबानलाई हतियार बेच्ने अमेरिकी योजना र तिब्बती धार्मिक नेता दलाई लामाको अमेरिका भ्रमणलगायतका विषयलाई लिएर दर्ुइ देशबीच मनमुटाव चलिरहेको छ ।
चीनले भने अमेरिकाको यो कदमविरुद्ध अमेरिकी कम्पनीहरूमाथि चीनमा प्रतिबन्ध लगाउने चेतावनी दिएको थियो । त्यसपछि बाराक ओबामाले अमेरिकालाई अन्तर्रर्ााट्रय प्रतिस्पर्धाबाट वञ्चित गर्नु एउटा ठूलो भूल साबित हुने चेतावनी दिएका थिए ।
व्यापारिक सम्झौता लागू गराउन चीनमाथि दबाब दिए पनि चीनसँगको सम्बन्धलाई समाप्त गर्ने पक्षमा आफू नरहेको राष्ट्रपति ओबामाले स्पष्ट पारे ।
अमेरिकी राष्ट्रपति ओबामाको यो अभिव्यक्तिप्रति चीनले आपत्ति प्रकट गरेको छ । चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता मा जाओजु अमेरिकासँगको व्यापारमा चीनलाई नाफा हुनुको प्रमुख कारण चिनियाँ युआन नभएको जिकिर गरे । तर, चीनले भने यसलाई आफ्नो आन्तरिक मामिला भनेको छ ।
यसअघि, अमेरिकाले सञ्चालन गरेको वेबसाइटमा चीनले साइबर हमला गरेको आरोप अमेरिकाले लगाएको थियो । लामो समयदेखि चीनले विश्वभर सस्तो निर्यातको लागि आफ्नो मुद्राको कृत्रिम अवमूल्यन गरिरहेको अमेरिकी कम्पनीहरूले गुनासो गरेका छन् ।
तर, प्रवक्ता माले भने चिनियाँ युआन उचित स्तरमा रहेको दाबी गरे । 'यो समयमा...युआन यथोचित र सन्तुलनको नजिक छ,' उनले भने ।
माले चीन-अमेरिकाबीचको व्यापार सम्बन्धको कुनै पनि समस्या वार्तामार्फ सुल्झाउन सकिने बताए ।
'अमेरिका र चीनबीचको व्यापार सहयोग पारस्परिक रूपमा उपलब्धिमूलक हुन्छ,' विदेश प्रवक्ता माले भने ।
'हामीलाई विश्वास छ यस विषयमा अमेरिकाले निःस्वार्थ र यथोचित रूपमा हर्ेर्नेछ र समानान्तर रूपमा वार्ता जारी राख्नेछ ।
आरोप र दबाबले समस्या सुल्झाउन मद्दत गर्दैन,' उनले भने ।
गत डिसेम्बरमा र्सार्वजनिक भएको व्यापार आंकडाअनुसार चीनले जर्मनीलाई उछिन्दै विश्वको पहिलो निर्यातकर्ताको रूपमा आफूलाई उभ्याएको छ ।
सन् २००९ मा चीनले १ दशमलब दर्ुइ टि्रलियन अमेरिकी डलर बराबरको सामान निर्यात गरेको थियो । जर्मनीले १ दशमलब १८ टि्रलियन डलरको निर्यात गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
व्यापार प्रतिस्पर्धीहरूले चिनियाँ मुद्राको विनिमय दर कम भएको आरोप लगाएका छन् । राष्ट्रपति ओबामाले तिब्बती धार्मिक नेतालाई भेटे बेइजिङ र वासिंगटनबीचको सम्बन्धमा नकारात्मक प्रभाव पार्ने माले पनि बताए । सन् १९५०-५१ मा तिब्बत कब्जा गरेको चीनले दलाई लामालाई विखण्डनवादी मान्छ ।